تحصیل دکترا در کشور آلمان

تحصیل دکترا در کشور آلمان

پذیرش دکتری در کشور آلمان

از آنجایی که تحصیل در اکثر مقاطع در بسیاری از دانشگاه های آلمان رایگان می باشد، متقاضیان بسیاری حتی از اتحادیه اروپا کشور آلمان را برای ادامه تحصیلات خود انتخاب می کنند. بنابراین قطعا رقابت سختی برای انتخاب دانشجو بخصوص برای تحصیل دکتری در کشور آلمان وجود دارد. البته این را نمی توان نادیده گرفت که اولویت دادن پذیرش با دانشجویان فوق لیسانس همان دانشگاه می باشد.

در آلمان مانند سایر کشورهای اروپایی هیچ آزمون ورودی برای پذیرش دکتری وجود ندارد. اما معدل دانشجو و دانشگاهی که از آن فارغ التحصیل شده در کنار توصیه نامه استاد و داشتن مقاله های بین المللی از جمله مواردی است که تاثیر مهمی در امر پذیرش دکتری دارد. قطعا داشتن نمره زبان مناسب نیز ضروری است.

برقراری ارتباط با استاد راهنما از جمله مواردی است که دانشجویان باید بتوانند به خوبی از عهده آن برآیند.

اقدام در مقطع دکتری بسیار دشوار بوده و مستلزم پیدا کردن استاد راهنمای مناسب می باشد. برخلاف دوره‌ی دکتری در ایران، معدل و موافقت استاد راهنما با طرح رساله‌ی دکتری، دو عامل اصلی برای پذیرش در دانشگاه‌های آلمان به شمار می‌رود.

درضمن به دلیل رایگان بودن دانشگاه ها، دانشجویان خارجی بسیاری حتی از کشورهای دیگر اروپایی، قصد تحصیل در این مقطع را در کشور آلمان دارند. به همین دلیل رقابت بسیار بالایی جهت انتخاب دانشجو وجود دارد. استاد راهنما از بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر تنها ۴-۵ نفر را انتخاب می نماید.

اولین قدم پس از کسب شرایط علمی لازم، برقراری ارتباط با استاد راهنما است. موافقت با موضوع و پذیرش طرح دکتری (Proposal) از سوی استاد راهنما، شرایط را برای حضور در مقطع دکتری هموار خواهد کرد. دوره دکتری در دانشگاه‌های آلمان در فرم کلاسیک یا سنتی، بدون کلاس‌های درس برگزار می‌شود. دانشجو در این مقطع، در زمینه‌ی تحقیقاتی خود، با مشاوره با استاد راهنما به پژوهش و در کنار آن به نوشتن رساله‌ی دکتری مشغول می‌شود.

سیستم تحصیل دکتری در آلمان چگونه است؟

تحصیل دکتری در کشور آلمان تابع فرآیند بولونیا است. فرآیند بولونیا به مجموعه‌ای از جلسات و توافق‌های وزرای کشورهای اروپایی اطلاق می‌شود، که در راستای اطمینان حاصل کردن از صلاحیت استانداردها و بالا بردن کیفیت مدارک تحصیلی دانشگاهی کشورهای اروپایی انجام گرفت. مدرک دکتری در آلمان به دو شکل سنتی و ساختاریافته اعطا می‌شود. در دوره دکترا سنتی، هر دانشجو در مرکز آموزشی خود تحت‌نظر استاد راهنمایش به پژوهش درمورد موضوعی خاص می‌پردازد اما در شکل ساختاریافته، دانشجو باید کار را به‌صورت انگلیسی پیش ببرد و امکان همکاری با سایر دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی نیز برایش میسر است. در شیوه سنتی میزان مشارکت استاد راهنما فقط در حد نظارت است ولی در شیوه ساختاریافته، کار به‌صورت تیمی پیش می‌رود.

برای پایان تحصیل در مقطع دکتری آلمان، در روش سنتی باید برای دفاع از تِزی که نوشته می‌شود، اقدام کرد اما در دوره دکتری ساختاریافته این موضوع به شکل ارائه چند سمینار خواهد بود. هزینه تحصیل در مقطع دکتری در آلمان رایگان است اما اگر طول تحصیل در این سطح بیشتر از زمان قانونی بشود، دانشجو ملزم به پرداخت شهریه خواهد بود.

تحصیل در مقطع دکتری در آلمان بدون مدرک زبان ممکن نیست، تحصیل در این کشور به زبان انگلیسی نیز در برخی از دانشگاه ها مقدور است زبان تحصیل در این کشور به زبان آلمانی و انگلیسی می باشد.

انواع دوره های تحصیل در مقطع دکترا در آلمان

دکتری فردی

این گزینه تحصیلی دکتری با آنکه دارای روش سنتی است هنوز هم به عنوان محبوب ترین دوره باقی مانده است. در این نوع تحصیل دکتری شما باید پایان نامه یا رساله خود را تولید تحت نظارت استاد تکمیل کنید. طول این دوره دکتری متفاوت است. به طور کلی بین سه تا پنج سال به طول می انجامد. این گزینه مقدار زیادی از انعطاف پذیری دارد، و بسته به ابتکار شخصی و مسئولیت پذیری فردی متغیر است. به دست آوردن دکتری در این روش محدود به انجام کار تحقیقاتی در دانشگاه نمی شود؛ شما همچنین بایستی یک پروژه در یک سازمان تحقیقاتی غیر دانشگاهی و یا در یک شرکت آلمانی در بخش صنعت را تکمیل کنید.

شرایط اخذ پذیرش از دانشگاه های آلمان معمولا وابسته به دانشگاه و زبان انتخابی شما دارد. اخذ پذیرش در دانشگاه های دولتی سخت تر از اخذ پذیرش در دانشگاه های خصوصی است زیرا شهریه دانشگاه های خصوصی آلمان بسیار بالاتر است.

تحصیل دکترا در کشور آلمان

تحصیل دکترا در کشور آلمان

برنامه ی دکتری ساختار یافته آلمان

شما همچنین می توانید برنامه ای به عنوان برنامه دکتری ساختار یافته را برای تحصیل خود انتخاب کنید. این برنامه شامل یک گروه از دانشجویان دکتری است که توسط یک گروه از ناظران هدایت می شوند. بیش از ۷۰۰ برنامه در این زمینه در دانشگاه های آلمان وجود دارد، که اغلب با زبان انگلیسی ارائه میگردند. این برنامه های دکتری با برنامه های دکتری فردی متفاوت هستند در این برنامه به دانشجویان باید طرح های پژوهشی به تناسب با برنامه های دکتری خود شرکت کنند، برنامه دکتری فردی آزادانه تر از برنامه دکتری ساختار یافته است.

شرایط اخذ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان دکتری در آلمان:

  • داشتن مدرک فوق لیسانس از دانشگاه مورد تایید دولت آلمان
  • ارائه آیلتس ۷ آکادمیک
  • اکسپت و قبولی از استاد راهنما (سوپروایزر)
  • داشتن چندین مقاله بین المللی
  • دانشجویان مقطع دکتری همچون تمامی مقاطع اجازه کار دانشجویی قانونی در آلمان دارند. این کار موقت ۳۰ ساعت در هفته است.
  • بعد از فارغ التحصیلی دانشجویان کارت اقامت یکساله دریافت می کنند که به آنها اجازه می دهد که به مدت یکسال در آلمان اقامت داشته باشند و به دنبال کار بگردند.
  • بعد از پیدا کردن کار موردنظر و امضای قرارداد کاری بعد از مدت ۳ سال می توانند درخواست اقامت دائم نمایند. البته شاید پیدا کردن کار با مدرک دکتری و حقوق متناسب با آن کار ساده ای نباشد و دانشجویان با مدرک کارشناسی ارشد خود به جستجوی کار بپردازند.

مدارک مهم جهت اخذ پذیرش دکتری:

  • مقالات بین المللی چاپ شده و تأیید شده
  • کنفرانس ها و ژورنال های چاپ شده و تأیید شده
  • مدرک زبان مناسب (در بسیاری از رشته ها انگلیسی می باشد.)
  • تهیه یک Proposal مناسب و تخصصی که موضوع آن به روز و نو باشد و موردقبول استاد راهنما در آلمان قرار بگیرد.
  • ثبت اختراع جهانی
  • دوره های تخصصی در رشته موردنظر
  • سابقه کاری مرتبط

جهت پذیرش در مقطع دکتری در آلمان مدارک لازم و پروسه زمانی جهت اخذ پذیرش به صورت دقیق مشخص نمی باشد و همه این موارد به دست استاد راهنما و رقابتی است که شما و دیگر متقاضیان دارید، که هر چه مدارکتان کامل تر باشد، احتمال پذیرش برای شما بیشتر خواهد بود. حتی امکان دارد پروسه کاری تا یک سال و حتی بیشتر هم به طول بیانجامد.

لذا به دانشجویان متقاضی دوره دکتری که مدارک جانبی کافی ندارند، پیشنهاد می شود که ابتدا بعد از تطبیق واحد، دوره فوق لیسانس مجدد را بگذرانند و بعد برای دکتری اقدام نمایند.